Knidoslu Eudoxus Kimdir Biyografisi

Knidoslu Eudoxus
Knidoslu Eudoxus
Knidoslu Eudoxus Biyografisi Knidos ’lu Eudoxus, M.Ö... [post_ad]-->

Knidoslu Eudoxus Biyografisi

Knidos ’lu Eudoxus, M.Ö. 408 yılında Knidos ’da doğmuştur.( Knidos Muğla ’nın Datça ilçesinin en batı ucudur.) Knidos ’lu Eudoxus, birçok alim gibi, gençliğinde çok sefalet çekmiş biridir. Eudoxus orantılar kuramıyla Yunan matematiğini zirveye ulaştırmıştır.
Eudoxus, genç yaşlarında Tarentum ş Platon ’un öğrencisi olmuş ve orada en iyi ve birinci derslik matematikçi, yönetici ve asker olan Arkitas ’ın (İ.Ö. 428-347) yanına öğrenim görmüştür. Atina ’dayken kalmış olduğu yer çok uzaktan olmasına karşın, derslere yürüye yürüye gidip geldiği söylenmektedir. Eudoxus, Atina ’da sevilmediğini anlayınca, burayı terkederek, bugünkü Kapıdağı Yarımadasında yer alan Sızık şehrine gelerek burada tıp öğrenimi yapmıştır. Matematik dışarıya iyi bir hukukçu ve dahası iyi bir doktordu.

Bir ara Mısır ’da bulunmuş ve Mısır geleneklerine uyarak sakalını ve kaşlarını traş etmiştir. Dersler vererek geçimini sağlamış ve Atina ’ya dönüşünde, hocası Platon, onun şerefine bir şölen düzenlemiştir. Hemşehrileri olan Knidosluların idâri kanunlarını düzenlemek amacıyla Knidos ’a gittiğinde, çok iyi karşılanmış ve çok büyük bir hürmet görmüştür.

Önemli astromi çalışmalarıyla da ünlüdür. İlme çok büyük katkılarda bulunmuştur. Zamanının birçoğunu söylevler devretmek ve felsefe yaparak geçirmiştir. Çağdaşlarına tarafından, iceleriyle, birkaç yüzyıl ileridedir. Galile ve Newton gibi, gözleme ve deneye dayanmayan fikir, hafıza ve görüşleri güzel görmemiş ve inanmamıştır.

Yeni keşfedilmiş olan bir uzunluk ya da buna karşılık gelen rakam bir tam rakam değildi ve tam sayıların oranı ile açıklama edilemiyordu; bu koşul, felsefelerini bütün sayılar üzerine kuran Pythagorasçıları son derece rahatsız etmişti; ya aritmetikle geometri arasındaki koşutluğu reddedecekler ya da irrasyonel sayıların varlığını kabul edeceklerdi. Içten olan yapıldı ve sayı kavramı irrasyonel sayıları da içine alacak şekilde genişletildi. Bu işlem aslen bir Pythagorasçı olan Eudoxos göre gerçekleştirildi. Eudoxos, sonra Eukleides ’in Elementler adlı yapıtının V. ve VI. Kitap ’larında işlenecek olan genel oranlar kuramı ile rakam kavramına yeni bir içerik kazandırdı.

Bir doğrunun orta orana göre bölünmesine Altın Oran veya Kutsal Oran denir; Yunanlılar, Eudoxos ’un bulmuş olduğu altın oranın bir güzelliği ve kutsallığı olduğuna inanırlardı. İrrasyonellerin anlamlandırılması değin güç olan diğer bir sorun da eğrilerle sınırlanmış olan alanların ya da hacimlerin bulunması sorunuydu. Eudoxos, bu sorunu çözmek için, günümüzde tüketme yöntemi denilen yöntemi geliştirmişti.

Bu yöntemle, aşina bir büyüklüğün, mesela bir doğrunun uzunluğunun, bir bilinmeyenin, mesela bir eğrinin niteliklerine ayrıntılarıyla yaklaşıncaya dek kendi içinde nasıl bölünebileceğini göstermişti. Archimedes ’e tarafından, Eudoxos, piramitlerin ve konilerin hacimlerinin, sırasıyla eşdeğer tabanlı ve eşit yükseklikli prizmaların ve silindirlerin hacimlerinin üçte birine eşdeğer olduğunu sergilemek için bu yöntemden yararlanmıştı.

Eudoxus alan, hacim ve bazı cisimlerin yüzölçümlerini bulmuş ve bunlar hakkında birçok teoremin ispatını vermiştir. Gezegenlerin görünen hareketlerini açıklamış ve bu hareketlerinin dairesel olduklarını söylemiştir. Güneş saatini bulan, bir yılın 365 gün 6 saat olduğunu ortaya koyan ilk bilim adamıdır.

Hem Eudoxos, dai olduğunu da göstermişti; uygulamış olduğu usul bir bakıma, bir dairenin alanını bulmak için, bu dairenin içine fazla sayıda çokgen yerleştirme işlemine benziyordu. Eğrilerle sınırlandırılmış geometrik biçimlerin alanlarının ve hacimlerinin hesaplanmasını makul kılan ve sonradan Eukleides ’in Elementler ’inin VII. Kitab ’ında içeriye doğru geliştirilen bu tüketme yöntemi, integral hesabının temeli olarak kabul edilmektedir.

Eudoxos, kurmuş olduğu karşılıklı merkezli küreler sistemi ile bilimsel astronominin öncülüğünü yapmıştır. Uzun bir süre Darı ’da kalmış olduğu için Mısır astronomisinin inceliklerini, buradayken öğrenmiş olduğu düşünülebilir. Mezopotamya bölgesine ve İran ’a gitmemiştir; ancak değişik milletlerden insanların toplanmış olduğu Knidos ’ta Asya bilimine de âşina olması olanaklıdır.

Bugün matematikte kullandığımız ve namına Archimedes aksiyomu dediğimiz aksiyomu yeniden Eudoxus ’a borçluyuz. Bu da onun ünlü orantılı doğrular kuramıdır. İki dürüst parçası veya iki rakam verildiğinde, en küçüğünün her zaman en büyüğünü kapsayan bir tam katı vardır. Bu aksiyom, matematik tarihinde uzun yıllar matematik çağlarının konusu olmuştur.

Mısır ’dayken Heliopolis rahiplerinden bilgiler edinmiş ve Heliopolis ile Cercesura arasında yer alan bir gözlemevinde gözlemler yapmıştır. Augustus döneminde bu gözlemevinin etkinliklerini sürdürmekte olduğu bilinmektedir. Eudoxos ’un da Knidos ’ta bir gözlemevi kurduğu ve burada gözlemler yaptığı söylenmektedir. Hiparkos ’un ona atfettiği Ayna ve Phaenomena adlı yapıtlarında bu gözlemleri toplamıştır.


Etiketler:knidoslu eudoxus,knidoslu eudoxus biyografi,knidoslu eudoxus kimdir,knidoslu eudoxus resimleri,knidoslu eudoxus fotoğrafları
Knidoslu Eudoxus Kimdir Biyografisi Reviewed by My Turknet on 12/13/2017 Rating: 5
Tüm hakları saklıdır. Myturknet.com © 2014 - 2018
Destekleyen By Blogger, Tasarım by Myturknet

İletişim Formu

Ad

E-posta *

Mesaj *

Tema resimleri diane555 tarafından tasarlanmıştır. Blogger tarafından desteklenmektedir.